İlamsız icra takibi nasıl başlatılır- İz Partners Hukuk Bürosu

Ekim 18, 2023

İlamsız icra takibi, bir alacağın tahsilatı için başvurulan bir yasal süreçtir. Alacaklı bir kişi veya kurum, borçlunun ödeme yapmaması durumunda bu süreci başlatarak alacağını tahsil etmeyi amaçlar. Bu yazımızda, ilamsız icra takibinin ne olduğu, nasıl başlatılacağı, ödenecek harçlar gibi birçok hususa yer verilecektir.

Makale İçeriği

İlamsız icra takibi nedir

Kural olarak bir kişinin hakkı yerine getirilmez ya da ihlal edilirse, bu kişi mahkemeye başvurarak bu ihlalin önüne geçilmesini veya hakkın iade edilmesini talep eder. Mahkeme tarafından yapılan yargılama neticesinde verilen karar ilam niteliğindedir. Bu karar ile birlikte, ilamlı icra yoluna başvurulur.

İlamsız icra takibinde ise, bir mahkeme kararı ya da ilam niteliğinde belge bulunmamaktadır.(Örneğin noter senedi) Bu durumda, bir kişiden alacağını tahsil etmek isteyen bir kişi ilamsız icra başlatabilir. Bu yöntemde, daha öncesinde alacağın ya da hakkın bir mahkeme kararı ile hüküm altına alınmış olunması gerekmez. Alacaklı doğrudan icra dairesine başvurarak, herhangi bir belgeye bile dayanmaksızın, alacağını borçludan talep edebilir.

İlamsız icra takibi türleri nelerdir?

Kural olarak, ilamsız icra takibine sadece para ve teminat alacakları için başvurulabilir. Aşağıda, ilamsız icra takibi yolları belirtilmektedir.

Genel haciz yolu (İİK m.46-144)
Kambiyo Senetlerine Özgü Haciz Yolu (İİK m. 167-176)
Kiralanan taşınmazın tahliyesi (İİK m. 269-269d)
Kira süresinin bitmesi sebebiyle (İİK m. 272-275)
Rehnin paraya çevrilmesi yolu ile ilamsız takip (İİK. 145-150D)

Genel olarak uygulamada, bir para alacağının tahsili için genel haciz yolu ile ilamsız takip yapılmaktadır. Örneğin, bir kişinin size 20.000 TL borcu olduğunu düşünelim. Bu borcun herhangi bir şekilde kambiyo senedine (poliçe,çek,bono) ile teminat altına alınmadığı ya da bu borç için bir rehin sözleşmesi yapılmadını düşünelim. Bu durumda alacaklı, genel haciz yolu ile ilamsız icra takibi başlatarak 20.000 TL alacağını borçludan icra yoluyla talep edebilir.

İlamsız icra takibini aşamaları nelerdir?

İcra teşkilatının temel organı, icra işlerinde birinci derecede görevli olan icra dairesidir. Hangi takip yoluna başvurulmak istenirse istensin, takip icra dairesine başvuru ile başlar. Aşağıda, genel haciz yolu ile ilamsız icra takibi süreci ifade edilmektedir.

Takip talebi icra dairesine gönderilir.İcra dairesi takip talebini alır.
Takip talebini alan icra dairesi, ilamsız icralarda ödeme emri düzenleyip borçluya tebliğ eder.
Takip talebi borçluya tebliğ edildikten sonra borçlu tarafından 7 gün içerisinde icra takibine ve borca itiraz edilebilir.
İcra takibine itiraz edilmediyse, alacaklının talebi üzerine icra takibi kesinleştirilir.
Takip konusu para ve teminat alacağına ilişkin ise, borçlunun malları alacaklının talebi üzerine haczedilip satılır
Koşullar oluştuğunda sıra cetveli düzenler.
Satıştan elde edilen parayı alacaklıya öder veya alacaklılar arasında paylaştırır.
Gerekirse alacaklıya alacağının ödenemeyen kısmı için aciz belgesi verir.

İlamsız icra takibi nasıl başlatılır?

Bu yazımızda, genel haciz yolu ile ilamsız icra takibinin nasıl başlatılacağı ifade edilmektedir. Her ilamsız icra yolunun başlatılma sürecinde birbirinden farklı aşamalar, farklı itiraz süreleri bulunduğunu belirtmek gerekir. Bu nedenle, icra takibi başlatılmadan önce herhangi bir hak kaybına uğranılmaması adına bir avukattan destek alınması oldukça faydalı olacaktır.

Yetkili icra dairesi belirtilmek üzere bir takip talebi hazırlanır.

Takip talebi içerisinde;

Alacaklının Kimliği ve Adresi,
Borçlunun kimliği ve adresi
Varsa vekillerin kimliği ve adresi
Ana para alacak tutarı ve faizi
Senet veya Senet yoksa borcun sebebi
Alacaklının ismi soyismi ve imzası

Takip talebi hazırlanırken, faiz tutarının doğru girilmesi oldukça önemlidir. İki tür faiz bulunmaktadır. Birincisi takip öncesi faiz, diğeri takip sonrası faiz. İcra takibi başlatılmadan önce bir borç muaccel olmuş ve buna rağmen zamanında ödenmediyse ilgili borca karşı takip öncesi faiz işletilebilir. Bu takip öncesi faizin doğru hesaplanarak takip talebinde belirtilmesi gerekir. Aksi taktirde, borçlunun itirazı neticesinde dava aşamasında karşı vekalet ücreti ve yargılama giderlerine maruz kalınması söz konusu olabilir.

Yetkili icra dairesi nasıl belirlenir?

İlamsız icra takiplerinde genel yetkili icra dairesi borçlunun yerleşim yerindeki icra dairesidir. İcra ve iflas hukukunda genel yetki kurallarında Hukuk Muhakemesi Kanunu’nun 5 ila 17. Maddesinde belirlenmiş yetki kuralları uygulanmaktadır. Bu nedenle, her olay özelinde yetkili icra dairesinin belirlenmesi oldukça önemlidir. Peki, yetkisiz icra dairesinde icra takibi başlatılıras ne olur? Bu durumda, borçlunun yetki itirazında bulunup bulunmadığına göre sorunun cevabı değişmektedir. Eğer borçlu yetki itirazında bulunmuş ise alacaklı tarafından icra dairesine dosyanın yetkili icra dairesine gönderilmesi talebinde bulunulması gerekir. Eğer böyle bir itiraz yoksa, yetkisiz icra dairesinde icra takibi görülecektir. Fakat, kesin yetki halleri için bu usul geçerli değildir.

Sözleşmeden doğan para borçlarında sözleşmenin ifa edileceği yer icra dairesinde de takip başlatılabilir.
Haksız fiil kaynaklı icra takiplerinde haksız fiilin işlendiği, zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu ya da zarar görenin yerleşim yer icra dairesi de yetkilidir
Sözleşmeye dayalı takiplerde, sözleşme içerisinde bir yetkili icra dairesi belirlenebilir. Bu durumda, bu icra dairesi de yetkilidir.

İlamsız icra takibi takip talebi örneği

Aşağıda, ilamsız icra takibine ilişkin bir takip talebi örneği yer almaktadır. Her olay özelinde; takip talebinde belirtilen hususların değiştirilmesi gerektiğini belirtelim. İcra takibi başlatmadan önce mutlaka bir avukata başvurunuz.

İlamsız icra takibi başlatılırken ödenen harçlar nelerdir?

Bir ilamsız icra takibi başlatılırken ödenecek harcın tutarı, alacağın tutarına göre değişebilmektedir. İcra takibi başlatılırken alınan harçlar aşağıda ifade edilmiştir.

İcraya başvurma harcı (2023 yılı için 179,90 TL’dir)
Peşin Harç (Alacağın binde beşi oranında)
Eğer bir vekil ile icra takibi başlatılıyorsa vekalet pul ve harcı

Bunların yanı sıra tebligatın yapılabilmesi için posta masrafının da yatırılması gerekir.

İlamsız icra takibine nasıl itiraz edilir?

Evime ödeme emri geldi ne yapmalıyım? Nasıl itiraz edebilirim? Şeklinde sorular sıklıkla gündeme gelmekte ve borcu olan kişiler bu aşamada ne yapacağını tam olarak bilmediğinden hak kayıplarına maruz kalmakta, haciz tehditi altında yaşamaktadır. Bu nedenle, ilamsız icra takibine nasıl ve hangi zaman içerisinde itiraz edilmesi gerektiğini bilmek önemlidir.

Bir ilamsız icra takibi başlatıldığında, icra dairesi tarafından ödeme emri düzenlenir. Esasında, tebliğ edilen bu ödeme emri içerisinde, kaç gün içerisinde itiraz edilmesi gerektiği ve itirazın nereye yapılması gerektiği ifade edilmektedir. Genel haciz yolu ile başlatılan ilamsız icralarda, ödeme emrinin tebliğinden itibaren 7 gün içerisinde, ödeme emrini gönderen icra dairesine itiraz edilmelidir. İtiraz dilekçe yolu ile yapılabileceği gibi sözlü olarak da yapılabilir. Fakat, dilekçe yolu ile itiraz edilmesi ve itiraz edilirken imza, borç, faiz tutarları gibi tüm unsurlar nazara alınarak itiraz hazırlanması oldukça önemlidir.