İçindekiler
GÖREVİ YAPTIRMAMAK İÇİN DİRENME SUÇUNUN FAİLİ VE MAĞDURU KİMDİR ?
GÖREVİ YAPTIRMAMAK İÇİN DİRENME SUÇUNUN UNSURLARI NELERDİR?
ŞİKAYET SÜRESİ VE DAVA ZAMANAŞIMI
GÖREVİ YAPTIRMAMAK İÇİN DİRENME SUÇUNUN CEZASI VE NİTELİKLERİ HALLERİ
GÖREVİ YAPTIRMAMAK İÇİN DİRENME SUÇUNDA HAKSIZ TAHRİK
GÖREVİ YAPTIRMAMAK İÇİN DİRENME SUÇU NEDİR?
Görevi Yaptırmamak İçin Direnme Suçu Türk Ceza Kanunu’nun 265. Maddesinde düzenlenmektedir. Halk arasında daha çok görevli memura mukavemet suçu olarak da bilinen Görevi Yaptırmamak İçin Direnme Suçu, kamu görevlisine karşı görevini yapmasını engellemek amacıyla cebir veya tehdit kullanılması ile meydana gelmektedir.
Görevi Yaptırmamak İçin Direnme Suçu seçimlik hareketli bir suçtur. Kamu görevlisine karşı cebir veya tehdit fillerinin işlenmesiyle oluşmakta olup, pasif direnme suç olarak kabul edilmemektedir.
GÖREVİ YAPTIRMAMAK İÇİN DİRENME SUÇUNUN FAİLİ VE MAĞDURU KİMDİR ?
Görevi Yaptırmamak İçin Direnme Suçunun faili kamu görevlisine karşı görevini yaptırmamak için cebir veya tehdit kullanan herkes olabilmektedir.
Suçun mağduru ise yalnızca kamu görevlisi olabilmektedir. Kamu görevlisinin tanımı TCK’nın 6. Maddesinin 1. Fıkrasının c bendinde belirtilmekte olup; bu kapsamda kamu görevlisi, kamusal faaliyetin yürütülmesine atama veya seçilme yoluyla ya da herhangi bir surette sürekli, süreli veya geçici olarak katılan kişidir. Polis, zabıta, bilirkişi, savcı, hakim, avukat, milletvekili, bilirkişi, memurlar vs. kişiler kamu görevlisi olarak sayılabilecek örnekler arasında yer almaktadır.
Mağdurun kamu görevlisi olması başlı başına yeterli bir unsur olmayıp, aynı zamanda görevi kapsamına giren bir işi ifa ediyor olmalıdır. Kamu görevi ifa edip bittikten sonra kamu görevlisine karşı işlenen cebir veya tehdit bu suçu oluşturmamaktadır.
GÖREVİ YAPTIRMAMAK İÇİN DİRENME SUÇUNUN UNSURLARI NELERDİR?
- Yukarıda da vurgulamış olduğumuz üzere, burada failden çok mağdurun kim olduğu büyük önem arz etmektedir. Görevi Yaptırmamak İçin Direnme Suçundan söz edilebilmesi için; mağdurun hem kamu görevlisi olması hem de cebir veya tehdidin kamu görevini ifa ettiği sırada uygulanmış olması şarttır.
- Görevi Yaptırmamak İçin Direnme Suçunda failin, kamu görevlisine karşı görevini yapmasını engellemek amacıyla cebir veya tehdit kullanması gerekmektedir. Cebir veya tehdidin bir arada olmasına gerek olmayıp, sadece birinin bulunması eterlidir.
- Kullanılan cebir veya tehdidin ise belli bir yoğunluğa ulaşması şarttır.
Tehdit Suçu TCK’nın 106. Maddesinde bir başkasının, kendisinin veya yakınının hayatına, vücut veya cinsel dokunulmazlığına yönelik bir saldırı gerçekleştireceğinden bahisle tehdit edilmesi veya malvarlığı itibariyle büyük bir zarara uğratacağından veya sair bir kötülük edeceğinden bahisle tehdit edilmesi olarak tanımlanmaktadır.
Cebir suçu ise TCK’nın 108. Maddesinde düzenlenmekte olup, failin mağdura karşı bir şeyi yapması veya yapmaması ya da kendisinin yapmasına müsaade etmesi için mağdura fiziki ve zorlayıcı güç kullanılması ve mağdurun iradesi ve hareketlerinin kısıtlanması şeklinde tanımlanmaktadır. Bir fiil, TCK 108’de düzenlenen cebir suçu seviyesine varmasa dahi, Görevi Yaptırmamak İçin Direnme Suçunu oluşturabilmektedir.
Görevi Yaptırmamak İçin Direnme Suçu sadece kasten işlenebilmekte olup, taksirle işlenebilmesi mümkün değildir.
ŞİKAYET SÜRESİ VE DAVA ZAMANAŞIMI
- Görevi Yaptırmamak İçin Direnme Suçu şikayete tabi bir suç olmayıp, resen soruşturulmaktadır. Bu sebeple herhangi bir şikayet süresi de bulunmamaktadır. Dava zamanaşımı süresi içerisinde şikayette bulunulabilmesi mümkündür. Suçun temel şeklinin zamanaşımı süresi ise 8 yıldır.
- Görevi Yaptırmamak İçin Direnme Suçu uzlaştırma kapsamında olan suçlar arasında da yer almamaktadır.
GÖREVİ YAPTIRMAMAK İÇİN DİRENME SUÇUNUN CEZASI VE NİTELİKLERİ HALLERİ
- Türk Ceza Kanunu’nun 265. Maddesinin 1. Fıkrasında Görevi Yaptırmamak İçin Direnme Suçunun cezasının 6 aydan 3 yıla kadar hapis cezası olduğu belirtilmektedir.
- Yine aynı maddenin devamında ise bahse konu suçun nitelikli halleri düzenlenmektedir:
1.Yargı Görevini Yapan Kişilere Karşı İşlenmesi
TCK’nın 265/2. Maddesinde “Suçun yargı görevi yapan kişilere karşı işlenmesi halinde, iki yıldan dört yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.” denilmektedir.
Yargı görevi yapan deyiminden yüksek mahkemeler, adli ve idari mahkemeler üye ve hâkimleri ile cumhuriyet savcısı ve avukatların ifade edilmiş olduğu TCK’nın 6/1-d maddesinde belirtilmektedir.
2. Kişinin Kendisini Tanınmayacak Bir Hale Koyması Suretiyle veya Birden Fazla Kişi Tarafından Birlikte İşlenmesi
Suçun, kişinin kendisini tanınmayacak bir hale koyması suretiyle veya birden fazla kişi tarafından birlikte işlenmesi halinde, verilecek ceza üçte biri oranında artırılır. (TCK 265/3)
3. Suçun Silahla ya da Var Olan veya Sayılan Suç Örgütlerinin Oluşturdukları Korkutucu Güçten Yararlanılarak İşlenmesi
Suçun, silahla ya da var olan veya var sayılan suç örgütlerinin oluşturdukları korkutucu güçten yararlanılarak işlenmesi halinde, yukarıdaki fıkralara göre verilecek ceza yarı oranında artırılır. (TCK 265/4)
Bu suçun işlenmesi sırasında kasten yaralama suçunun neticesi sebebiyle ağırlaşmış hallerinin gerçekleşmesi durumunda, faile ayrıca kasten yaralama suçundan da ceza verilmektedir.
GÖREVİ YAPTIRMAMAK İÇİN DİRENME SUÇUNDA HAKSIZ TAHRİK
Haksız Tahrik TCK’nın 29. Maddesinde düzenlenmekte olup, kişinin haksız bir fiilin meydana getirdiği hiddet veya şiddetli elemin etkisi altında suç işlemesi halinde sorumluluğunu azaltan ceza indirimi nedenidir. Görevi Yaptırmamak İçin Direnme Suçunda da kamu görevlisinin görevini ifa etmekte iken muhatap olduğu kişilere karşı zor kullanması, tahrik edici söz ve eylemlerde bulunması gibi durumlarda fail, haksız tahrik ceza indirimi hükümlerinden yararlanır.
GÖREVİ YAPTIRMAMAK İÇİN DİRENME SUÇUNDA ADLİ PARA CEZASINA ÇEVİRME, ERTELEME VE HÜKMÜN AÇIKLANMASININ GERİ BIRAKILMASI
- Erteleme; failin işlediği suç sebebiyle mahkum edildiği hapis cezasının belirli şartlar altında infaz kurumu dışında infaz edilmesini sağlayan müessesedir. Görevi yaptırmamak için direnme suçunun failine hükmolunan hapis cezası hakkında erteleme mümkündür. Fakat, suçun, sağlık personeline karşı, görevleri nedeniyle işlenmesi halinde erteleme hükümleri uygulanmaz.
- Adli Para Cezası; Türk Ceza Kanunu’na göre suç sayılabilecek olguların gerçekleştirilmesi durumunda, mahkemeler tarafından suçun karşılığı olarak hapis cezasıyla birlikte veya tek başına verilen bir yaptırım türüdür. Görevi Yaptırmamak İçin Direnme Suçu sebebiyle faile hükmolunan hapis cezasının belirli koşullar altında adli para cezasına çevrilmesi mümkündür.
- Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılmasında sanık, belirlenen denetim süresi içerisinde yeni bir suç işlemezse; denetim süresi sonunda dava düşmekte, bu hakkında verilen mahkumiyet hükmü ortadan kalkmakta ve sanık adeta bu suçu işlememiş hale gelmektedir. Bu durumda ortada sonuç doğuracak bir mahkeme hükmü bulunmamaktadır. Görevi Yaptırmamak İçin Direnme Suçu sebebi ile hükmedilen hapis cezası hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilebilmesi de mümkündür.
