Bozulmayan Vasiyetname – İz Partners Hukuk
Bu yazımızda, vasiyetname nedir? Geçerli vasiyetnamede hangi unsurlar bulunur? Bozulmayan vasiyetname var mıdır? Noterde yapılan vasiyetname bozulur mu? gibi vasiyetname ile ilgili hususlara ilişkin sorulara yönelik açıklamalarda bulunacağız.
Vasiyetname Nedir?
Vasiyetname, vasiyet edenin ölümünden sonra mal varlığının mirasçılar arasında hangi şekilde, oranda paylaştırılacağını düzenleyen, vasiyet edenin iradesini ifade eden hukuki bir belgedir. Vasiyetname, ölüme bağlı tasarruflara ilişkin vasiyet edenin iradesini içerir.
Vasiyetname yazılırken nelere dikkat edilir?
Bu yazının devamında, vasiyetname yazılırken hangi şekil şartlarına dikkat edileceği anlatılacaktır. Dolayısıyla, bu kısımda sadece, genel anlamda bir vasiyetname düzenlenirken nelere dikkat edilmesi gerektiği belirtilecektir.
Vasiyetname, vasiyet edenin ölümünden sonra mirasının hangi şekilde paylaştırılacağını, kimler arasında paylaştırılacağını düzenleyen hukuki bir belgedir. Yani, vasiyet eden esasında kendisi vefat ettikten sonra kendisine ait mal varlığının ne şekilde tasarruf edileceğini düzenlemektedir. Miras nedeniyle kardeşler arasında, akrabalar arasında çıkan tartışmalar, uyuşmazlıklar, davalar herkes tarafından bilinmektedir. Vasiyetname burada çok önemli bir rol oynayabilir. Miras bırakanın ölümünden sonra, yıllar boyu akrabalar arasında süren davalar ve uyuşmazlıkların yaşanması yerine, doğru ve düzgün bir şekilde hazırlanmış olan bir vasiyetname ile, hem miras bırakanın iradesi yerine getirilirken hem de uyuşmazlıkların önüne geçilmiş olunur.
Burada önemli olan, vasiyetnamenin geçerli bir şekilde ve miras paylaşımının nasıl yapılacağını düzenleyen nitelikte hazırlanmış olmasıdır.
- Vasiyetname içerisinde, mirasın kimler arasında ve hangi şekilde paylaştırılacağı çok açık bir şekilde belirtilemelidir.
- Miras paylaşımı yapılırken, saklı paylara dikkat edilmelidir.
Bir örnek ile açıklamaya çalışalım. Miras bırakan A kişisinin sırasıyla 4.000.000 TL değerinde İstanbul’da, 3.000.000 TL değerinde İzmir’de ve 2.000.000 TL değerinde Ankara’da evi bulunuyor. Bankasında da 10.000.000 TL nakit parası bulunmakta. A kişisinin hayatta olan 3 çocuğu ve bir eşi var. Bu durumda, A kişisi, İstanbul’daki evini eşine, İzmir ve Ankara’daki evini 2 çocuğuna bırakabilir ve bir çocuğuna hiçbir taşınmaz bırakmadan miras paylaşımı yaptırabilir mi?
Bu durumda dikkat edilecek tek husus, kendisine ev bırakılmayan çocuğun saklı payıdır. Saklı payı karşılayacak şekilde, mirasçının bankada bulunan nakit parasından kalan bu çocuğa saklı payı oranında ödeme yapılırsa; vasiyetnamede belirtildiği şekilde saklı paya dokunulmadan paylaştırma gerçekleştirilecektir.
Şu hususa dikkat çekmek isteriz, saklı paya dokunularak yapılan vasiyetnameler, vasiyetnameyi geçersiz kılmaz. Saklı payına tecavüz edilen mirasçı daha sonra açacağı tenkis davası ile saklı payını diğer mirasçılardan talep edebilir. Fakat, vasiyetname hazırlanırken miras açıldıktan sonra gündeme gelebilecek bu ve buna benzer davalara sebebiyet vermemek adına vasiyetnamenin doğru şekilde hazırlanması önemlidir. Bu süreçte, bir avukattan tavsiye alınarak ya da avukat vasıtasıyla vasiyetnamenin hazırlanması faydalı olacaktır.
Vasiyetname Türleri Nelerdir?
Vasiyetname 3 şekilde yapılabilir.
- Resmi Şekilde Yapılan Vasiyetname(Örn. Noterde yapılan vasiyetname)
- Vasiyet edenin kendi el yazısı ile yaptığı vasiyetname
- Sözlü vasiyetname
Bu vasiyetname türlerinin her birinin birbirinden farklı geçerlilik şartları bulunmaktadır. Bu yazımızda, resmi şekilde noterde yapılan vasiyetname ile vasiyet edenin kendi el yazısı ile yazdığı vasiyetname incelenecektir.
El yazılı vasiyetname nedir ve şekil şartları nelerdir?
El yazılı vasiyetname, vasiyet eden kişinin kendi el yazısı ile boş bir kağıda ölümü halinde mirasının hangi şekilde, kimler arasında paylaştırılacağını yazdığı hukuki bir belgedir. El yazılı vasiyetname bizzat vasiyet edenin kendisi tarafından, temiz bir kağıda yazılmalıdır. El yazılı vasiyetname Türk Medeni Kanunu’nun 358. Maddesinde düzenlenmiştir. Bu maddede ayrıca, geçerlilik şartları da belirtilmiştir. Aşağıda, el yazılı vasiyetnamede yer alması gereken hususlar belirtilmektedir.
- Vasiyetnamenin yapıldığı yıl, ay ve gün gösterilmeli.
- Başından sonuna kadar tüm metin vasiyet eden tarafından yazılmalı
- Vasiyet eden tarafından imzalanmalı
Bu şartları taşıyan el yazılı bir vasiyetname geçerlidir. El yazılı vasiyetname hazırlanırken, yazının vasiyet edenin normal yazısına benzer olması önemlidir. Bazen, vasiyet eden bu vasiyetnameyi normal yazılarından daha özenli şekilde yazmaya çalışmakta ve el yazısı kendi yazısına benzememektedir. Bu durumda, ileride açılabilecek vasiyetnamenin iptali davasında, el yazısının başkasına ait olduğu iddiası ile karşı karşıya kalınabilir.
Peki, el yazılı vasiyetname nerede saklanır?
El yazılı vasiyetname saklanmak üzere açık veya kapalı olmak üzere notere ya da sulh hukuk hakimliğine veya yetkili bir memura bırakılabilir. Vasiyet eden, kendi evinde bu vasiyetnameyi saklayabileceği gibi avukatına da vasiyetnameyi bırakabilir.
El yazılı vasiyetnamede tanık şart mı?
El yazılı vasiyetnamede tanık bulunması gerekmez. Bu bir şekil şartı değildir.
Resmi Şekilde Yapılan Vasiyetname Nedir ve Ne Şekilde Yapılır?
Resmi vasiyetname Türk Medeni Kanunu’nun 532 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. Vasiyetname, iki tanığın katılmasıyla resmi memur tarafından düzenlenirse, resmi vasiyetname niteliğini alır.
Kimler resmi vasiyetnamede resmi memur sayılır?
- Sulh hakimi
- Noter
- Kanunla kendisine bu yetki verilmiş diğer bir görevli(Örn. Konsolos)
Peki, resmi şekilde yapılan vasiyetname nasıl yapılır?
- Mirasbırakan arzularını resmi memura yani genellikle notere bildirir. Bu daha önce hazırlanmış bir vasiyetname örneğinin notere verilmesi ile de olabilir.
- Bunun üzerine noter tarafından, vasiyetname yazdırılır.
- Vasiyetname mirasbırakan tarafından okunur ve imzalanır.
- Noter, vasiyetnameye tarih koyarak imzalar.
- İki tanık, vasiyetname beyanının kendi önlerinde yapıldığını ve mirasbırakanı tasarrufa ehil gördüklerini vasiyetnameye yazarak imza atmalıdır.
- Vasiyetname içeriğinin tanığa bildirilmesi gerekmez.
Yukarıda belirtilen usül, okuma yazma bilen kişiler için uygulanır. Okuma yazma bilmeyen bir kişiye vasiyetnamesi iki tanığın önünde noter tarafından okunur.
Bozulmayan Vasiyetname Var Mıdır?
Bir vasiyetname, Kanun’da belirtilen koşulları taşımıyorsa, mirasçılar tarafından ve ilgililer tarafından açılacak dava ile iptal ettirilebilir. Bu nedenle, vasiyetnamenin Kanun’da belirtilen şekil şartlarını taşıması oldukça önemlidir. Resmi şekilde yapılan vasiyetnamenin iptal edilebilmesi, diğer türde yapılan vasiyetnamelere göre oldukça zordur. Nitekim, resmi şekilde yapılan vasiyetnamelerde, genellikle noter tarafından yapılır, Kanun’da aranan şekil şartlarına dikkat edilir. Genel olarak bu tür vasiyetnamelerde usule aykırılık meydana gelmez. Yine de, resmi şekilde yapılmış olsa bir vasiyetname geçerli şartları taşımıyorsa iptal edilebilir.
Örneğin, resmi şekilde bir vasiyetname yapıldığı fakat vasiyetnamede iki tanığın imzasının bulunmadığını düşünelim. Bu durumda, bu vasiyetname iptal edilebilir.
Aynı şekilde, vasiyet edenin imzasının bulunmadığı ya da vasiyet edenin ayırt etme gücünün bulunmadığı durumlarda bu durum gözetilmeksizin vasiyetname yapılmış olduğunun tespiti halinde de vasiyetname iptal edilebilir.
Vasiyetnamenin iptalini gerektirebilecek haller aşağıda sıralanmıştır:
- Vasiyetnamenin korkutma, aldatma, zorlama sonucu hazırlanmış olması
- Vasiyetnemenin içeriğinin ve bağladığı koşulların ahlaka aykırı olması,
- Vasiyetnamenin şekil şartlarının oluşmaması
- Vasiyet edenin, vasiyetnamenin yapıldığı sırada tasarruf ehliyetinin bulunmaması
Noterden Yapılan Vasiyetname Bozulur mu?
Vasiyetname noterde yapılmış olsa bile, yukarıda belirtildiğ şekilde şekil şartlarını taşımıyorsa, ahlaka aykırı sonuçlar içeriyorsa, korkutma, aldatma ya da zorlama sonucu hazırlandıysa ya da vasiyet edenin tasarruf ehliyetinin bulunmadığı bir durumda hazırlandıysa iptal edilebilir.
Örneğin, vasiyet edenin 68 yaşında olduğunu ve alzheimer hastası olduğunu düşünelim. Bu kişinin, noter kanalıyla resmi vasiyetname hazırladığını ve bu vasiyetnamede tüm mal varlığını büyük oğluna bıraktığını düşünelim. Vasiyetnamenin imzalandığı tarihte, bir sağlık raporu bulunmaksızın bu vasiyetname hazırlandıysa ileride iptal edilebilr.
Birden Fazla Vasiyetname Düzenlenebilir Mi?
Vasiyetnamenin birden fazla kez düzenlenmesi mümkündür. Bu durumda, yeni tarihli olan vasiyetname esas alınacaktır.
Vasiyetname ile ilgili daha detaylı sorularınız için tarafımızla iletişime geçebilirsiniz.
